Bạn hiểu gì về axit uric? Chỉ số bao nhiêu là cao?

0

Axit uric là một trong những khái niệm quen thuộc với bệnh nhân bị gout. Nếu trong các xét nghiệm máu của mình mà bạn được chuẩn đoán là chỉ số axit uric tăng cao thì có nghĩa rằng bạn đang có nguy cơ mắc bệnh gout – căn bệnh có ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống cũng như công việc của mỗi người. Vậy axit uric là gì, nguyên nhân nào gây ra tăng chỉ số này, cùng tìm hiểu một vài thông tin ngay sau đây của chúng tôi.

axit uric là gì
Axit uric là gì? Chỉ số axit uric trong máu liên quan đến bệnh gì?

Bạn hiểu axit uric là gì?

Chỉ số axit uric tăng cao có ảnh hưởng không tốt tới sức khỏe tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ khái niệm axit uric là gì?

Do quá trình trao đổi chất của cơ thể có những tế bảo mới sản sinh và tế bào cũ chết đi. Khi tế bào chết trong cơ thể thì nhân bào của nó cũng bị phá hủy, lúc này axit uric được hình thành. Nói cách khác thì nó chính là chất thừa, là sản phẩm mà chuyển hóa tự nhiên trong cơ thể người tạo ra. Đây là nguồn của axit uric nội sinh.

Các chuyên gia cho rằng axit uric là sản phẩm chuyển hóa cuối cùng của quá trình biến đổi purine. Các axit này thường bị ion hóa thành muối urat hòa tan trong huyết tương được đào thải qua đường tiết niệu, tiêu hóa và da. Khi hàm lượng axit trong máu vượt quá ngưỡng cho phép mà không được pháp hiện và điều trị kịp thời gìn sẽ gây nên bệnh gout. Do vậy khi nhắc chuẩn đoán bệnh nhân bị gout cũng như tìm phương pháp chữa trị thì người ta thường xuyên nhắc tới axit uric.

Chỉ số axit uric bao nhiêu là cao?

Axit uric cao có thể do quá trình tăng cung cấp hoặc giảm thải trừ qua thận hay đường tiết niệu. 80% lượng axit uric được đào thải qua đường tiết niệu tương dương với 400 – 1000 mg/ ngày, ngoài ra chúng còn được đào thải qua đường tiêu hóa khoảng 100 – 200 mg/ ngày.

Nồng độ axit uric trong máu của người bình thường là 7 mg/ dl, tương đương với chỉ 70mg/l (420 µmol/ lít) với nam giới và 60 mg/l tương đương với 360 µmol/ lít ở nữ giới.

Như vậy theo kết quả trên thì chỉ số axit uric của các quý ông khi tới mức 430 µmol/ lít được coi là cao hơn ngưỡng bình thường. Tuy nhiên chỉ số tăng nhẹ này không thể nói lên vấn đề bạn có bị bệnh gout hay không. Khi nồng độ axit uric tăng chưa hẳn bạn đã măc gout mà có thể do căn bệnh về thận hoặc rối loạn chuyển hóa các chất trong cơ thể. Để biết chính xác mình có bị bệnh gout hay không thì tốt nhất bạn nên tới gặp bác sĩ làm các xét nghiệm lâm sàng.

–> Đọc thêm: Bệnh gút (gout) là gì? Dấu hiệu và cách điều trị gút hiệu quả

chỉ số axit uric
Làm xét nghiệm để biết chính xác chỉ số axit uric trong cơ thể

Một số triệu chứng khi axit uric tăng cao

Nếu bạn quá bận rộn và không có thời gian đi kiểm tra sức khỏe thường xuyên thì việc lắng nghe cơ thể đóng vai trò vô cùng quan trọng. Dưới đây là một số dấu hiệu khi axit uric tăng cao bạn có thể tham khảo:

  • Các khớp đặc biệt là khớp ngón chân cái có cảm giác ấm, đau và sưng. Đây được gọi là triệu chứng bệnh gút chân. Các cơn đau thường xảy ra vào ban đêm, chỉ cần hoạt động nhẹ cũng khiến người bệnh đau nhức không chịu nổi. Mỗi cơn đau kéo dài vài giờ rồi giảm trong vòng 2 – 7 ngày.
  • Ngoài cảm giác khó chịu quanh các khớp còn có dấu hiệu da bị đỏ hoặc tím. Ở khuỷu tay và đầu gối có thể sưng túi dịch đêm cơ.
  • Lớp da quanh vùng khớp bị đau có dấu hiệu bong tróc hay ngứa khi cơn đau giảm.
  • Người bệnh cũng có thể có triệu chứng sốt nhẹ

Vậy axit uric tăng cao là do đâu?

Axit uric hình thành trong máu gây ra bởi sự rối loạn purin. Để có phương pháp điều trị kịp thời thì trước hết bạn cần tìm hiểu những nguyên nhân gây bệnh, dưới đây là một vài nguyên nhân chính thường được các chuyên gia nhận định:

nguyên nhân tăng axit uric
Nồng độ axit uric trong máu tăng cao bởi nhiều nguyên nhân
  • Tác nhân di truyền: ở một số người do thiếu enzyme HGPRT- có vai trò loại bỏ axit uric trong cơ thể. Chính vì vậy nên nồng độ axit uric trong máu tăng cao ngay từ nhỏ. Tác nhân này không chỉ gây ra bệnh gout mà còn làm tổn thương tới thận và bàng quang thậm trí các vấn đề thần kinh.
  • Gia tăng chuyển hóa purin trong cơ thể: Hội chứng này thường xảy ra ở những người bị ung thư, số lượng tế bào chết khi bị hóa trị hoặc xạ trị, từ đó làm giải phóng nội chất tế bào vào máu. Điều này cuối cùng làm tăng nồng độ axit uric trong máu.
  • Giảm bài tiết, thải trừ axit uric: Nguyên nhân này thường xảy ra với các bệnh nhân bị thận mãn tính. Vì axit uric lọc qua thận và bài tiết qua hệ nước tiểu nên thận không hoạt động bình thường sẽ dẫn tới axit uric trong máu tăng theo. Ngoài ra các bệnh trao đổi chất hoặc nội tiết như acidosis cũng có thể làm giảm bài tiết.
  • Chế độ dinh dưỡng: Các bệnh nhân bị chuẩn đoán axit uric cao thường có nguyên nhân bởi vấn đề chế độ dinh dưỡng. Việc lạm dụng bia rượu làm tăng sản xuất axit lactic, dẫn đến cạnh tranh đào thải với axit uric tại thận. Bên cạnh đó việc nhịn đói kéo dài cũng khiến các cơ phải huy động mô để biến thành năng lượng tương như như một chế độ ăn già purin dẫn tới việc tăng axit uric máu.
  • Ngoài ra còn một số nguyên nhân khác như do tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm trùng cặp, do nhiễm độc thai nghén hoặc người có tiền sản giật, suy cận giáp trạng và ngộ độc chì.

Tại sao nên đi xét nghiệm axit uric trong máu và khi nào cần xét nghiệm?

Việc làm xét nghiệm chỉ số nồng độ axit uric trong máu có ảnh hưởng lớn tới việc chuẩn đoán các bệnh xương khớp. Đặc biệt trong điều trị gout thì việc xét nghiệm này càng nên được tiến hành thường xuyên qua các lần tái khám.

xét nghiệm axit uric trong máu
Trường hợp cần đi xét nghiệm axit uric trong máu

Chứng tăng axit uric trong máu không có triệu chứng cụ thể, lúc này ngoài việc kiểm soát chế độ ăn uống thì chỉ có những chỉ số xét nghiệm lâm sàng mới mang tới kết quả chuẩn xác nhất. Nếu bạn để tình trạng bệnh kéo dài có thể làm hình thành tinh thể muối urat trong sụn, khớp gây đau rát dữ dội. Một số trường hợp nên làm xét nghiệm:

  • Chuẩn đoán bệnh gout.
  • Đánh giá tác động của những thuốc điều trị hạ axit uric trong máu.
  • Bệnh nhân có dấu hiệu bị sỏi thận urat.
  • Những người bị ung thu hoặc đang điều trị ung thư gây chết tế bào và làm tăng axit uric.

Tại sao nhắc tới gout thường đề cập tới axit uric

Các nhà khoa học chứng minh rằng axit uric trong máu và gout có liên quan mật thiết với nhau. Trong cơ thể chúng ta các cơ quan gan, thận đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định lượng axit uric. Nhưng do chế độ sinh hoạt cũng như thói quen ăn uống khiến lượng đạm tăng và mất cân bằng trong quá trình đào thải hệ bài tiết gây nên tình trạng tang axit uric trong máu.

Khi nồng độ axit uric cao vượt mức cho phép sẽ tạo điều kiện cho các tinh thể muối urat kết tủa tại các khớp. Các tinh thể này có hình thoi, khá nhọn khi đâm vào khớp gây nên các cơn gút cấp. Bên cạnh đó việc nồng độ axit uric cao kéo dà dễ dẫn tới các bệnh nguy hiểm khác như tăng huyết áp, tăng cholesterol trong máu cũng như đái tháo đường.

Làm thế nào để giảm axit uric trong máu

Ngoài điểu trị bằng thuốc thì việc làm giảm axit uric qua thói quen sinh hoạt hằng ngày đóng vai trò vô cùng quan trọng. Cùng tham khảo một số phương pháp sau đây của chúng tôi.

1. Uống nhiều nước

Uống đủ nước mỗi ngày giúp làm tăng sự bài tiết của thận, giúp các tinh thể axit uric trong máu không còn khả năng kết tinh thành sỏi hay hình thành các muốn urat nữa. Những người bị gout thường được khuyên dùng từ 3 – 4 lít nước mỗi ngày.

2. Giấm táo giúp làm giảm axit uric trong máu

Kali có trong quả táo là hoạt chất giúp cân bằng môi trường axit trong cơ thể giúp ngăn chặn việc tăng axit uric trong máu. Mỗi ngày sử dụng 1 ly nước ép táo hoặc dùng nước giấm táo sẽ có tác dụng làm giảm nguy cơ bị bệnh gout.

3. Bổ sung vitamin C trong rau củ

Trong rau quả tự nhiên có chứa rất nhiều vitamin C tốt cho cơ thể làm giảm nồng độ axit uric, tăng quá trình bài tiết của cơ thể và của thận, giảm các kết tủa muối urat. Cụ thể việc uống 1 ly nước chanh vào mỗi buổi sáng sẽ làm trung hòa axit uric trong máu.

4. Cân bằng chế độ ăn uống

Tuy chất đạm rất cần cho cơ thể nhưng bạn nên hạn chết việc tiêu thụ các thực phẩm chứa nhiều purin như nội tạng động vật, hải sản, xúc xích hay các loại chất béo,… Ngoài ra nên bổ sung thêm rau củ tươi vào các bữa ăn hằng ngày cũng rất cần thiết.

giảm axit uric trong máu
Chế độ dinh dưỡng hàng ngày giúp giảm axit uric trong máu

Làm thế nào để phòng tránh bệnh gout hiệu quả

Để làm giảm nguy cơ mắc bệnh gout cũng như giảm axit uric thì việc có một chế độ sinh hoạt hợp lý là vô cùng cần thiết.

  • Trước hết bạn cần có một thực đơn hạn chết đạm, loại bỏ các thực phẩm thịt đỏ, nội tạng động vật, đồ ăn chiên xào, dầu mỡ hay thịt chó,… Các thực phẩm muối chua cũng không được khuyên dùng cho bệnh nhân bị gout.
  • Tránh xa bia rượu và các đồ uống có cồn, chất kích thích và trà: Theo các nghiên cứu khoa học thì những người thường dùng chất kích thích có tỉ lệ bị gout cao gấp 2 – 3 lần so với những người bình thường.
  • Có chế độ luyện tập thể dục thể thao hợp lý: Việc kết hợp với thể dục thể thao đóng vai trò quan trọng giúp phòng bệnh gout. Chúng ta cần luyện tập bài tập phù hợp với sức khỏe, điều chỉnh về cân nặng hợp lý từ đó giúp quá trình trao đổi chất dễ dàng hơn.
  • Duy trì cân nặng: Duy trì cân nặng có tác dụng giảm nồng độ axit uric trong máu một cách từ từ, đồng thời giảm bớt sự chịu đựng sức nặng của các khớp.

Axit uric là một phần không thể thiếu trong cơ thể con người. Nếu có một chế độ xinh hoạt hợp lý thì bạn hoàn toàn có thể duy trì nồng độ ổn định, đẩy lùi bệnh gout. Hi vọng những thông tin trên hữu ích cho bạn, chúc bạn luôn khỏe mạnh vui vẻ.

Đọc ngay: Gout AZ – phương pháp điều trị tuyệt vời cho bệnh nhân Gút