Hà thủ ô – tiên dược có tác dụng chữa bệnh thần kỳ

0

Dù là từ xa xưa hay cho đến ngày nay thì cây hà thủ ô vẫn luôn được dân gian và khoa học đánh giá là một loại thảo dược quý hiếm cực kỳ tốt cho sức khỏe. Thậm chí, hà thủ ô đỏ còn được coi là tiên dược, được dùng nhiều trong các bài thuốc chữa bệnh. Trong dân gian cũng lưu truyền không ít các giai thoại về công dụng thần kỳ của dược liệu này.

hà thủ ô đỏ
Hà thủ ô đỏ

Lịch sử hà thủ ô trong sách xưa

Từ lâu, dân gian đã lưu truyền nhiều bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ hà thủ ô. Thậm chí những giai thoại về công dụng của sản phẩm này đã được ghi nhận trong các tài liệu cổ cũng như các cuốn sách xưa. Trong cuốn “Bản thảo cương mục” của Trung Quốc cũng có ghi về tích ông Điền Nhi cải lão, hoàn đồng, con cái đề huề nhờ chăm chỉ dùng hà thủ ô. Xưa kia, có một người tên Điền Nhi từ nhỏ thân thể đã yếu bệnh, lại thường xuyên uống rượu nên cơ thể suy nhược, hom hem. Dù có vợ nhưng đến tận năm 58 tuổi, Điền Nhi vẫn không thể có một mụn con. Cơ thể ông ốm yếu và có vẻ già nua trước tuổi.

hà thủ ô có tác dụng gì
Hà thủ ô có tác dụng làm đen râu tóc, tăng cường sức khỏe

Một hôm Điền Nhi uống rượu say về, đi qua một chân núi và nằm ngủ luôn tại đó. Lúc tỉnh lại, Điền Nhi liền thấy mình đang nằm gối đầu lên 2 dây leo kỳ lại. Dù thân dây mọc cách xa nhau đến 3 thước nhưng cành lá lại quấn lại với nhau, có chỗ xoắn lại. Thấy lạ, ông liền đào lấy củ đem về hỏi mọi người. Nhưng chẳng ai biết loại cây đó là gì. Một cụ già cao tuổi trong làng thấy vậy liền bảo dù anh không có con cái, mà thứ cây này lại lạ lùng đến vậy, anh gặp được nó cũng là cơ duyên, đem sắc mà uống.

Thấy vậy Điền Nhi liền đem củ của cây lạ, rửa sạch, phơi khô rồi hằng ngày chăm chỉ sắc uống. Uống 7 ngày liền thì thấy cơ thể khỏe khoắn hơn, ham muốn tình dục nhiều hơn. Uống 3 tháng thấy cơ thể khỏe mạnh như bình thường. Uống 1 năm liền Điền Nhi khỏe hẳn, không còn ốm đau bệnh tật, tóc đang trắng cũng trở nên đen mượt. Uống liền trong vài năm, Điền Nhi sinh được con trai, lấy tên là Điền Tú. Sau Điền Nhi cũng truyền lại bài thuốc này cho con trai là Điền Tú. Hai cha con cùng uống hà thủ ô và sống thọ đến hơn 160 tuổi. Điền Tú sau này cũng sinh được con trai, đặt tên là Hà Thủ Ô. Thủ Ô thừa hưởng bài thuốc của ông và cha, uống hà thủ ô thường xuyên cũng sinh được rất nhiều con trai, thọ đến 130 tuổi.

Từ câu chuyện của nhà họ Hà mà Hà thủ ô được lan truyền rộng rãi. Hà Thủ ô (được dịch nghĩa là ông tóc đen) được lấy tên từ cháu trai của Điền Nhi – người đã tìm ra dược liệu tuyệt vời này.

Câu chuyện này cũng được trích dẫn lại trong cuốn “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam” của cố GS Đỗ Tất Lợi.

Định nghĩa, mô tả cây hà thủ ô

Định nghĩa cây hà thủ ô

Dân gian gọi cây hà thủ ô với nhiều cái tên khác nhau như dạ giao đằng, khua lình, mằn năng, xạ ú sí. Đây là một loại cây thuộc họ thân mềm có dây leo, dễ sống, có quan hệ họ hàng với cây rau răm hoặc thiên ý. Từ ngàn xưa, người dân đã biết khai thác công dụng của cây hà thủ ô để bào chữa thuốc trị “bách bệnh”.

Mô tả, đặc điểm nhận dạng cây hà thủ ô

Về đặc điểm nhận dạng, loại cây này thường chung sống và mọc xoắn vào nhau. Chúng có thân dài từ 2-5m, rễ phình to thành củ, màu nâu đỏ với nhiều hình thù khác nhau. Lá hà thủ ô thường mọc so le, hình mũi tên, gốc hình tim, hai mặt lá nhẵn, được phủ lông tơ và hoa mọc nhiều ở các kẽ lá, màu trắng nhỏ.

hà thủ ô đỏ
Hà thủ ô đỏ là loại cây dây leo thân mọc xoắn vào nhau

Ngoài ra, tùy vào từng cây, có thể là hà thủ đô hoặc hà thủ ô trắng mà sẽ có những đặc điểm riêng biệt riêng.

Phân loại hà thủ ô

Thiên nhiên mang đến cho người Việt 2 loại cây hà thủ ô chính, đó là hà thủ ô đỏ và hà thủ ô trắng, sinh sống chủ yếu ở các vùng rừng núi ở khu rừng cận nhiệt đới phía Bắc của Việt Nam. Còn trên thế giới, loại cây này thường xuất hiện nhiều tại Trung Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ. Dựa vào hình ảnh hà thủ ô, có thể dễ dàng phân biệt được 2 loại hà thủ ô trắng và đỏ.

Đặc điểm phân biệt hà thủ ô đỏ và trắng qua hình dạng củ

Đặc điểm bên ngoài phân biệt giữa củ hà thủ ô đỏ và trắng nhìn chung rất khó để nhận dạng. Tuy nhiên, có thể dựa vào hinh anh ha thu o để phân biệt 2 loại dược liệu này một cách chính xác. Điểm khác biệt mà dễ thấy nhất đó là ở màu sắc của ruột củ. Cách nhận biết cây hà thủ ô đỏ là ruột màu đỏ, còn thủ ô trắng sẽ có màu trắng. Cùng với đó, mỗi loại hà thủ ô sẽ có những công dụng khác nhau. Tuy nhiên, hà thủ ô đỏ được đánh giá là có nhiều công dụng hơn hà thủ ô trắng.

Đặc điểm phân biệt hà thủ ô đỏ và trắng qua cấu tạo thân lá

Như đối với hà thủ đỏ là cây có có thân hình dài từ 2 – 5 mét, màu xanh lục hoặc đỏ tía, cuống lá dài và có hình trái tim, hoa nhỏ, màu trắng và củ màu nâu…Còn thủ ô trắng thì thân và cành có màu nâu đỏ, có nhiều lông, hoa màu nâu nhạt hoặc có thể là vàng tía trông rất bắt mắt.

nhận biết hà thủ ô
Nhận biết hà thủ ô bằng mắt thường

Đặc điểm nhận dạng hà thủ ô đỏ và trắng qua công dụng

Hà thủ ô đỏ thường có màu nâu hồng, nhiều bột, củ giống củ khoai, có vị đắng, hơi chát, không có mùi thơm. Đây là loại dược liệu có tác dụng chữa bệnh và được dùng phổ biến trong các bài thuốc đông y.

Hà thủ ô trắng có màu trắng, phiến khá đều, có mùi thơm vị đắng, tác dụng chữa bệnh khá ít. Loại dược liệu này ít được dùng hơn và cũng không có nhiều công dụng như hà thủ ô đỏ.

Các bộ phận của hà thủ ô

Tất cả các bộ phận của cây hà thủ ô như rễ, thân, lá, dây eo, hạt hà thủ ô…đều rất tốt và có thể được sử dụng để bào chế các loại thuốc quý hiếm khác nhau. Tuy nhiên, củ và rễ là hai bộ phận được sử dụng phổ biến và chứa nhiều công dụng nhất. Để sử dụng thì người ta có thể dùng hà thủ ô tươi hoặc phơi khô để bảo quản và sử dụng dần.

Tác dụng của hà thủ ô với sức khỏe

Đối với hà thủ ô đỏ, bên cạnh có tác dụng ngăn ngừa và chữa trị tình trạng rụng tóc, làm đen tóc, tác dụng hà thủ ô đỏ trong Đông y còn được biết đến với khả năng bổ máu, bổ gan, tư âm dưỡng huyết, ích tinh huyết và dùng để điều chế thuốc an thần. Cùng với đó, công dụng của hà thủ ô còn có khả năng tăng cường sinh lực, trị các triệu chứng như đau đầu, ù tai, liệt dương, mất ngủ hay suy nhược cơ thể.

Còn theo Tây y, ngoài những tác dụng trên thì hà thủ ô còn được sử dụng để bào chế thuốc trị các chứng do rối loạn thần kinh, thúc đẩy co bóp ruột, giúp bồi bổ cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa. Đặc biệt, được ví như oestrogen và progesteron thứ hai, hà thủ ô còn giúp cải thiện và tăng cường chất lượng hoạt động của nội tiết tố. Ngoài ra, loại cây này còn có giúp lợi sữa, kháng viêm, giảm nồng độ cholesterol, ức chế tăng lipid máu…

–> Đọc thêm: Tóc bạc sớm và những điều bạn cần biết để có phương pháp chữa trị ngay

tác dụng của hà thủ ô
Hà thủ ô có tác dụng làm đen tóc trị rụng tóc

So với hà thủ ô đỏ, hà thủ ô trắng có ít công dụng hơn. Cụ thể, chúng được dùng để bào chế thuốc chữa trị tóc bạc sớm và trị cảm sốc rất tốt. Hơn nữa, chúng còn có thể giúp thông tiểu, chữa trị chứng táo bón ở người già và phụ nữ sau sinh cũng như tình trạng viêm da, mụn nhọt, eczema, ghẻ lở.

Đặc biệt, việc sử dụng dây hà thủ ô đỏ còn chữa được tình trạng thiếu máu, thận gan yếu, phong thấp tê bại, đau nhức gân xương, đại tiện ra máu hay các bệnh ngoài da như ngứa, ngứa đỏ…

Thành phần hóa học của hà thủ ô

Như đã phân tích ở trên, hà thủ ô được phân chia thành hà thủ ô đỏ và hà thủ ô trắng, mỗi loại, đặc biệt là ở các bộ phận khác nhau thì sẽ có một số thành phần hóa học riêng biệt. Tuy nhiên, nhìn chung, theo các chuyên gia, trong tinh chất hà thủ ô có rất nhiều thành phần hóa học có lợi cho cơ thể, như tinh bột, anthraglycosid; crysophanol, emodin, rhein, chất vô cơ, tanin, dẫn chất anthraquinon toàn phần, phospholipid. Đặc biệt là các nguyên tố vi lượng thiết yếu như canxi, kẽm, sắt, mangan với những tỷ lệ khác nhau.

công dụng hà thủ ô
Hà thủ ô đỏ chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe

Với các thành phần hóa học này đã giúp cho hà thủ ô được ca ngợi là thần dược chăm sóc sức khỏe và chữa bách bệnh tuyệt vời cho mọi đối tượng, lứa tuổi, trừ một số trường hợp đặc biệt.

Tác hại, tác dụng phụ của hà thủ ô

Theo chuyên gia chăm sóc sức khỏe nổi tiếng của Mỹ, Tiến sĩ Ray Sahel thì hà thủ ô được ví như một thần dược nâng cao năng lượng và tăng cường tuổi thọ. Tuy nhiên, cây hà thủ ô chỉ đem lại tác dụng như mong đợi nếu như biết sử dụng đúng cách, đúng đối tượng, liều lượng.

Tác hại của hà thủ ô

Cùng với đó, trong củ hà thủ ô sống chứa hoạt Anthraglucosid. Cho nên, khi sử dụng, chúng có thể gây ra tình trạng tăng chất nhầy của hệ tiêu hóa, kích thích co bóp đường ruột, làm rối loạn hệ tiêu hóa. Hơn nữa, loại cây này tuy có tác dụng nhuận tràng nhưng nếu sử dụng quá mức sẽ gây cản trở quá trình hấp thụ kali, gây nên tình trạng rối loạn điện giải, khiến cho người bệnh dễ bị tê bì thần kinh rối loạn, tinh thần mất ổn định.

Tác dụng phụ của hà thủ ô

Ngoài ra, nếu như không biết kiêng kỵ 3 loại,là củ tỏi gừng và củ cải trắng khi dùng hà thủ ô thì đi ngược với những công dụng tuyệt vời, chúng có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe người sử dụng. Ngoài ra, nếu sử dụng hà thủ ô quá nhiều có thể gây đau bụng, tiêu chảy, hại gan. Đặc biệt, những người bị bệnh về gan, ung thư hay bệnh đường ruột không nên sử dụng hà thủ ô.

tác dụng phụ của hà thủ ô
Không nên dùng hà thủ ô cho người bị bệnh về gan, đường ruột

Chính vì những lẽ trên, mặc dù có nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe, khi có nhu cầu sử dụng cây thảo dược quý hiếm này, Quý khách hàng hãy tìm hiểu kĩ cũng như tuân theo hướng dẫn của bác sĩ để bảo vệ và tăng cường sức khỏe của bản thân ngày một tốt hơn.

Cách chế biến hà thủ ô

Ít người biết rằng, để có thể phát huy hết công dụng chữa bệnh và bồi bổ sức khỏe, hà thủ ô cần được chế biến đúng cách. Trong đó, cách chế biến Hà thủ ô đỏ theo bí quyết lưu truyền từ xa xưa đó là công thức “cửu chưng, cửu sái”.

Theo công thức chế biến này, củ hà thủ ô sau khi được thu hái, cần phải để củ tươi trong khoảng từ 15 – 20 ngày để loại bỏ độc tính. Sau đó, củ hà thủ ô tươi mới được đem làm sạch, ngâm trong nước vo gạo qua 1 đêm. Tiếp theo, hà thủ ô được mang phơi ráo nước, đem thái thành những miếng mỏng theo chiều dọc hoặc ngang thân củ. Những lát hà thủ ô lại tiếp tục được hầm cùng đậu đen trong nhiều giờ liền cho đến khi đậu đen nhừ nát. Tiếp theo đó, hà thủ ô được mang phơi hoặc sấy khô. Nếu phần nước cốt chưa cạn hết trong quá trình hầm sẽ tiếp tục được tẩm vào hà thủ ô cho đến khi nước cốt  thấm hết vào thuốc. Tiếp tục thực hiện quá trình chưng hầm và sấy khô cho đến khi đủ 9 lần.

cách chế biến hà thủ ô
Chế biến hà thủ ô bằng công thức cửu chưng cửu sái

Ngoài cách đem hà thủ ô đỏ hầm cùng đậu đen, người ta cũng có thể lấy hà thủ ô đem chưng, hấp cùng đậu đen như đồ xôi. Cứ một lượt hà thủ ô đỏ lại được xen kẽ cùng một lớp đậu đen thật đều với tỉ lệ 1 kg hà thủ ô + 100g đậu đen cho mỗi lần chưng hấp. Hà thủ ô được chưng cùng đậu đen và đem phơi đủ 9 lần sẽ cho hà thủ ô đỏ đạt chuẩn. Khi đó, mới có thể thu giữ hà thủ ô làm thuốc.

Các bài thuốc dân gian từ Hà thủ ô

Hà thủ ô được dùng nhiều trong các bài thuốc bồi bổ sức khỏe, tăng cường khí huyết và giúp trị tóc bạc sớm, trị rụng tóc hiệu quả. Trong các sách về y dược cũng có ghi các bài thuốc chữa bệnh từ hà thủ ô.

cách nấu hà thủ ô với đậu đen
Nhiều bài thuốc từ hà thủ ô được lưu truyền trong dân gian

Bài thuốc làm đen râu tóc của giáo sư Đỗ Tất Lợi

Trong cuốn “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”, GS Đỗ Tất Lợi giới thiệu bài thuốc làm đen râu tóc, khỏe gân xương, sống lâu nhờ dùng thuốc hà thủ ô.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:

– Hà thủ ô đỏ: 1800gr thái mỏng

– Ngưu tất 600 gr thái mỏng

– Đậu đen 3000 gr

– Táo đen

Cho một lượt hà thủ ô, cùng ngưu tất vào, rải đều cùng 1 lượt đậu đen, đem đồ chín. Lấy thuốc đem phơi hoặc sấy khô. Làm như vậy khoảng 3 lần, sau đó, thu phần thuốc cuối cùng, đem tán bột.

Lấy phần thịt của táo đen Trung Quốc, đem trộn đều với phần bột thuốc vừa được nghiền mịn, làm thành viên khoảng 0,5 gr. Ngày dùng 3 lần, mỗi lần 30 viên cùng rượu hâm nóng.

Bài thuốc cho người già giúp chữa bệnh xơ cứng mạch máu, huyết áp cao, nam giới yếu tinh, khó có con của Tiến sĩ Võ Văn Chi

Tiến sĩ, Võ Văn Chi có giới thiệu bài thuốc từ cây hà thủ ô trong cuốn từ điển “Cây thuốc Việt Nam”. Trong đó, bài thuốc có tác dụng giúp chữa bệnh xơ cứng mạch máu ở người già, giúp cải thiện tình trạng huyết áp cao, cải thiện chức năng sinh lý ở nam giới….

Nguyên liệu cần chuẩn bị:

Hà thủ ô đỏ 20g

– Tầm gửi dâu

– Kỳ tử

– Ngưu tất 16g

Đem tất cả các nguyên liệu trên, cho vào ấm, sắc uống hằng ngày. Chú ý sắc kỹ theo công thức 3 bát nước sắc lấy còn 1 bát.

Bài thuốc từ hà thủ ô chữa bán thân bất toại liệt nửa người

Bài thuốc này giúp cải thiện chứng bán thân bất loại, dùng cho người bị tai biến mạch máu não, những người bị rối loạn tiền đình, mỡ máu, huyết áp cao…

Nguyên liệu cần chuẩn bị:

– Vừng đen 10g

– Hà thủ ô đỏ 15g

– Ngưu tất 12g

Đem tất cả các dược liệu tán nhỏ, viên cùng thịt táo đen thành các viên nhỏ. Dùng hằng ngày, mỗi ngày khoảng 30 viên.

Bài thuốc làm đen tóc, trị tóc bạc sớm với hà thủ ô, vừng đen

Bài thuốc này được đánh giá cao với công dụng làm đẹp tóc, giúp tóc đen, hạn chế khô xơ, gãy rụng.

– Hà thủ ô

– Vừng đen

2 vị thuốc này đem nghiền thành bột, ngày dùng liên tục 2 lần vào sáng và tối. Sau khi dùng 2-3 tháng sẽ thấy tóc đen hơn, mượt hơn, đặc biệt tóc bạc cũng có thể đen trở lại.

Hà thủ ô là thành phần chính trong Zhair

Không chỉ được dùng trong các bài thuốc và vị thuốc, mà hà thủ ô đỏ còn được dùng làm nguyên liệu trong các sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Loại dược liệu này được sử dụng như thành phần chính để bào chế nên sản phẩm chăm sóc tóc Zhair – một loại thực phẩm bảo vệ sức khỏe dạng viên uống có tác dụng bồi bổ cơ thể, làm sạch máu, tăng cường khí huyết, giúp giảm tình trạng rụng tóc, tóc bạc sớm, ngăn ngừa hói đầu hiệu quả.

–>Đọc thêm: Mái tóc dài mượt, đen óng ả như mơ chỉ nhờ Zhair

zhair chăm sóc tóc
Hà thủ ô là thành phần chính có trong Zhair

Nhờ được bào chế và chiết xuất đúng cách nên thành phần tinh chất hà thủ ô có trong các sản phẩm chăm sóc sức khỏe có thể phát huy được công hiệu tốt hơn, nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Ngoài hà thủ ô, trong Zhair còn chứa nhiều dược liệu quý khác như sinh địa, huyền sâm cùng chiết xuất tinh hàu biển tươi giúp tăng cường công dụng bồi bổ sức khỏe và nâng cao thể lực. Các dược liệu này góp phần đem lại công dụng tốt cho sức khỏe, đặc biệt là mái tóc. Từ đó, có thể thấy hà thủ ô thực sự là vị thuốc quý với nhiều công dụng tuyệt vời.

Ngày nay, hà thủ ô không chỉ đơn thuần là một loại dược liệu được dùng trong các bài thuốc cổ truyền mà còn được ứng dụng trong việc bào chế các sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Nhờ vậy, loại dược liệu này có thể đem lại hiệu quả cao hơn và đến gần hơn với người sử dụng.

Viên uống chế biến từ hà thủ ô có công dụng tuyệt vời. Hãy xem và cẩn trọng ZHAIR

Một số câu hỏi thường gặp: công dụng hà thủ ô, uống hà thủ ô bao lâu thì đen tóc, trị tóc bạc sớm bằng hà thủ ô, củ hà thủ ô có tác dụng gì, tác dụng của cây hà thủ ô, cách chế biến củ hà thủ ô, hà thủ ô đỏ ngâm rượu.

Hà thủ ô – tiên dược có tác dụng chữa bệnh thần kỳ
Đánh giá bài viết

Để lại một trả lời

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công bố.